ปัจจัยความสำเร็จของการใช้ ICT เพื่อการพัฒนาสังคมสู่สังคมคุณภาพในประเทศกำลังพัฒนา

Abstract

บทความนี้นำเสนอปัจจัยความสำเร็จของการใช้ ICT เพื่อการพัฒนาสังคมสู่สังคมคุณภาพในประเทศกำลังพัฒนาซึ่งมีบริบทแวดล้อมประกอบไปด้วย 4 ส่วน ได้แก่ 1) แนวคิดเกี่ยวกับ ICT 2) ความสัมพันธ์ระหว่าง ICT กับการพัฒนาสังคมสู่สังคมคุณภาพ 3) กระบวนการนำ ICT ไปใช้เพื่อการพัฒนาสังคมสู่สังคมคุณภาพในประเทศกำลังพัฒนา และ 4) ปัจจัยความสำเร็จของการพัฒนาสังคมสู่สังคมคุณภาพโดยใช้ ICT ที่มีการดำเนินการหลัก 5 ประการ คือ ความเข้มแข็งของชุมชน โครงสร้างพื้นฐานทาง ICT ในชุมชน การเข้าถึงสารสนเทศและความรู้ของคนในชุมชน การพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ และการเชื่อมโยงนโยบายและกิจกรรมระหว่างหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

กระแสของความจำเป็นในพัฒนาคนมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น ด้วยเหตุผลที่ว่าการพัฒนาทุกองคาพยพจำเป็นต้องอาศัยคนเป็นตัวกลางหรือผลักดันให้เกิดการพัฒนา การพัฒนาใดๆ ก็ตามจะไม่เป็นประสบผลสำเร็จหากคนไม่ได้รับการพัฒนา สะท้อนจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 ที่มุ่งเน้นการพัฒนา “คน” เป็นศูนย์กลาง ต่อมาด้วยแผนพัฒนา ฯ ฉบับที่ 9 ที่เน้นคนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาเช่นกัน ทั้งนี้ได้เพิ่มปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้าไป เพื่อให้ทิศทางการพัฒนาประเทศรวมทั้งการพัฒนาในเรื่อง “คน” สืบเนื่องมาจนถึงแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 10 ยิ่งทวีความสำคัญต่อการพัฒนาคนมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น มีจุดเน้นการพัฒนาคนควบคู่ไปกับการพัฒนาแบบบูรณาการเป็นองค์รวมที่มีคนเป็นศูนย์กลางการพัฒนาอย่างจริงจัง เพื่อใช้เป็นแนวทางในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศให้เกิดความสมดุล เป็นธรรมและยั่งยืน มุ่งสู่ “สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน” (สำนักงานคณะกรรมการแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2549)